دیروز بیست و هفتم اسفندماه با تصویر برداری آخرین سکانس که مصاحبه با کارشناس هنرهای آیینی بود کار تصویر برداری مستند "محفه" به اتمام رسید. نکته مهم این اتفاق که شیرینی خاصی داشت انجام این پروژه در زمان برنامه ریزی شده و اتمام آن تا قبل از شروع سال جدید بود! همین جا از همه دوستانی که با کمک و مساعدت خود دست یاری دادند از صمیم دل سپاسگذاری میکنم.
http://www.imagecraze.com/viewimage.php?type=2&user=shidfar&start=f4bff457142f.jpg
"محفه" جایگاهی است که در ایران باستان بزرگان و شاهان را در آن می نشاندند و حرکت می دادند. امروز در شهرهای ایران تابوتی نمادین را در مراسم عزاداری مربوط به محرم به حرکت در می آورند و ما آن را به اسم "نخل" می شناسیم. اما "محفه" که دقیقا به همین نام در زبان و گویش "سنگسری" مربوط به ساکنان "مهدیشهر" در استان سمنان رایج است و در مراسم محرم به حرکت در می آید٬ تفاوت شکلی و محتوایی مشخصی با نخل دارد!
از لحاظ محتوی که مهمترین وجه متمایز کننده آن است برخورد مستقیم و حی و "زنده" دانستن "امام" است که این مطلب از عمده ترین معارف شیعی است! از لحاظ شکل و ظاهر نیز مشخصه هایی چون استفاده از پوشهای گرانبها با رنگهای شاد در ضمن پوشهای همیشگی سبز٬ آراستن و تزئین آن با زیور الات مخصوصا "چنگوم" که از زیورالات زنان سنگسری است و سابقه هنری هم عصر با پارتیان یا همان "اشکانیان" دارد٬... و دیگر موارد میتوان ذکر کرد.
از لحاظ اجرای این مراسم که شکل آیینی بسیار قوی و منحصر به فردی دارد حرکت های دوری از مبدا خیمه گاه و در نهایت ختم به همان جا و مهمتر از آن٬ گستره جغرافیایی اجرای مراسم است که تمام وسعت این "داهه" را در بر میگیرد. حرکت "محفه" به سوی قلعه در بالای کوه و انجام مراسمی به نام حیدری که در آن محفه برای هفت بار مسیری را به شتاب و به صورت رفت و برگشت طی می کند٬ از دیگر قسمتهای این آیین باستانی است.
در طی مسیر "محفه" به گرمی مورد استقبال مردم قرار می گیرد. به پیشواز آن میروند و با دسته گل و شربت و شیرینی و انجام قربانی پذیرای آن می شوند. و در نهایت بعدازظهر عاشورا که امام به "شهادت" می رسد٬ محفه نیز "سیاه پوش" میشود و بدین وسیله در عصر عاشورا این مراسم و آیین به پایان میرسد.